Παρασκευή

Η Ελλάδα ως ειδική περίπτωση



Του Κώστα Βλαχόπουλου

Το δημοσίευμα στην ιντερνετική έκδοση μιας εκ των ιστορικών εφημερίδων αναφερόταν στην εγκατάσταση του συστήματος ηλεκτρονικού εισιτηρίου στο μετρό της Αθήνας που προωθείται από το Υπουργείο Υποδομών. Στα περισσότερα σχόλια αναγνωστών κάτω από το ρεπορτάζ κυριαρχούσε η αγανάκτηση για το πόσο άργησε ένα τέτοιο μέτρο και η απορία γιατί «η Ελλάδα δεν έχει γίνει ακόμα Ευρώπη, όπου σε όλους τους σταθμούς των μεγάλων πόλεων υπάρχουν μπάρες».

Παρόμοιοι αφορισμοί διατυπώνονται και για τον αντικαπνιστικό νόμο που (δεν) ισχύει στην Ελλάδα. Στο μυαλό κάποιων, πουθενά στην Ευρώπη δεν επιτρέπεται το κάπνισμα σε μπαρ, εστιατόρια, καφετέριες κλπ. Μόνο στην Ελλάδα, που «είμαστε ακόμα Βαλκάνια» καπνίζουμε σε εσωτερικούς χώρους.

Η δημόσια συζήτηση γίνεται ακόμα πιο έντονη όταν καταπιάνεται με το θέμα των καταλήψεων κτηρίων εντός των αστικών κέντρων. Και σ’αυτή την περίπτωση, η Ελλάδα είναι «η μόνη χώρα στην Ευρώπη που δείχνει ανοχή σε φαινόμενα αναρχίας».

Τι κι αν στο Βερολίνο, για παράδειγμα, δεν υπάρχουν μπάρες στο μετρό και ο κόσμος καπνίζει κανονικά σε πολλά μπαρ της πόλης; Τι κι αν υπάρχουν δεκάδες καταλήψεις απλωμένες παντού στις μεγάλες πόλεις σε όλη την Ευρώπη, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις επιδοτούνται και από τους ίδιους τους δήμους;

Οι περισσότεροι από αυτούς τους πασιονάριους του «εκσυγχρονισμού», που θέλουν τις πόλεις αποστειρωμένες, χωρίς καμία δυναμική, δεν έχουν εμπειρία από την ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Πολλοί δεν έχουν ταξιδέψει καν εκτός Ελλάδας. Στην καλύτερη περίπτωση, έχουν πάει μέχρι το Λονδίνο για να φωτογραφηθούν με φόντο κόκκινους τηλεφωνικούς θαλάμους και το Big Ben . Αυτό όμως δεν τους εμποδίζει να έχουν διαμορφωμένη άποψη για τα πάντα.

Πέμπτη

Η Βενεζουέλα βγάζει στην σέντρα την Ελλάδα


Δεν έχει τίποτα να πει νοήμων πλάσμα για τη διαπραγματευτική τακτική των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ την οποία είχα πρωτοπεριγράψει σε σειρά κειμένων μου τον Φλεβάρη του 2015.

Οι τύποι πουλάνε τρέλα σε μας μα οι επικυρίαρχοι Γερμανοί  δεν αγοράζουν καθώς γνωρίζουν πολύ καλά ότι η ελληνική κυβέρνηση πάντα θα υποχωρεί προ των μεγάλων δόσεων, παραδίνοντας όσα τους ζητήθηκε και πολλά περισσότερα.

Υπάρχει μέθοδος στην τρέλα των Συριζανελ: Ξεπουλώντας τα πάντα και στεγνώνοντας τους πάντες πλην των μεγαλολαμογιών, φτιάχνουν το νέο προλεταριάτο, το οποίο θα είναι απόλυτα εξαρτημένο από την ανθρωπιστική βοήθεια της ΕΕ.


Οι αδίστακτοι κυβερνώντες αφού ρίξαν την κυβέρνηση του απεχθέστατου Σαμαρά, αδιαφορώντας για το ότι θα παίρναν την καυτή πατάτα ενός εν ενεργεία μνημονίου -δεν κρατιόντουσαν βλέπετε να ορμήξουν στην πίτα της κεντρικής πολιτικής εξουσίας με κάθε κόστος- συνεχίζουν ανεμπόδιστοι το έργο τους.

Καταστρέψαν τις έννοιες, τις ιδέες, το αντιστασιακό φρόνημα, φέραν το new speak τους και συνέχισαν με περισσό ζήλο αλλά με «βαριά καρδιά» το έργο των προκατόχων τους. Καρδιά τόσο βαριά που σχεδόν κανείς από τους βουλευτές τους δεν είχε το φιλότιμο να σηκωθεί απ την καρέκλα του και να κάνει το αυτονόητο: να παραιτηθεί καταγγέλοντας την κυβέρνηση των ψευτοαριστερών και ψευτοεθνικιστών δοσιλόγων. Και συγκαλύπτουν, αποπροσανατολίζουν, τρολάρουν, θριαμβολογούν για την κάθε συντριβή του ελληνικού λαού:


Τώρα, προληπτικά θα νομοθετήσουν, αν τους επιτραπεί, τη μείωση του αφορόληγητου και την κατάργηση της ύπουλης «προσωπικής διαφοράς» καταδικάζοντας εκατοντάδες χιλιάδες ακόμη συμπολίτες μας στην απόλυτη φτώχεια παρότι, για μια ακόμη φορά, μας είχαν τάξει: Κανένα νέο μέτρα. Η πουτανιά τους είναι όχι μνημονειωδώς μνημονιακή.


Όπως ενδεικτικά θριαμβολογούσε ο Κουρής: «Κλείνει η αξιολόγηση χωρίς ούτε ένα ευρώ περισσότερη λιτότητα.

Ο Τσαμπουκάς του Αλέξη … έφερε τη συμφωνία.

Δημιουργούνται 100.000 νέες θέσεις εργασίας»


Πριν τον ΓΑΠ, χλευάζαμε τη Βουλγαρία. Σήμερα, ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού περνάει πιο δύσκολα εδώ από ότι το αντίστοιχο κομμάτι του πληθυσμού στη Βουλγαρία.
Κάποτε χλευάζαμε τη Βουλγαρία.

Σήμερα η επιχειρηματικότητα είναι πιο βιώσιμη στη φτωχή Βουλγαρία.

Και τώρα, πάμε καρφί για να γίνουμε Βενεζουέλα.

I, Daniel Blake




Η ταινία του Κεν Λόουτς «I, Daniel Blake», έχει σαρώσει τα βραβεία και είναι η καλύτερη ταινία που είδα εδώ και χρόνια.
  

Ο Κεν Λόουτς είχε αποφασίσει να αποχωρήσει από το σινεμά αλλά επέστρεψε για να κάνει το «Εγώ, ο Ντάνιελ Μπλέικ».


«Εγώ, ο Ντάνιελ Μπλέικ, είμαι ένας πολίτης, τίποτα λιγότερο, τίποτα περισσότερο» είναι η φράση που ακούγεται στην κορυφαία σκηνή της ταινίας, όπου ο Ντάνιελ Μπλέικ είναι πια απών.


Είχα να ρίξω τέτοιο κλάμα από όταν ήμουν παιδί και έκλαιγα για την Βουγιουκλάκη που δεν είχε να ταΐσει τα εφτά αδέρφια της.


Η ταινία του Κεν Λόουτς θα μπορούσε να είναι μελό, αν δεν ήταν η πραγματικότητα εκατομμυρίων ανθρώπων.


Βλέπω πολλούς να σηκώνουν το φρύδι περιπαικτικά απέναντι στην ιστορία της ταινίας αλλά είναι οι ίδιοι άνθρωποι που έχουν επιλεκτική όραση και αντίληψη, οπότε δεν βλέπουν τους ανθρώπους που ψάχνουν στα σκουπίδια και αυτούς που σε παρακαλούν με χαμηλωμένο βλέμμα έξω από ένα σούπερ μάρκετ να τους αγοράσεις ένα πακέτο μακαρόνια ή ένα κουτί γάλα.


Η προσπάθεια του Ντάνιελ Μπλέικ να παραμείνει αξιοπρεπής και άνθρωπος, σε έναν κόσμο που αποκλείει αυτόν και εκατομμύρια άλλους είναι συγκινητική.


Τον ξέρεις τον Ντάνιελ Μπλέικ.


Είναι ο πατέρας σου, ο φίλος σου, ο αδελφός σου, ο γείτονάς σου.


Ο Ντάνιελ Μπλέικ είσαι -εν δυνάμει- εσύ. Και αυτό είναι πολύ φοβιστικό.


Ο Ντάνιελ Μπλέικ έρχεται από τη «Συνοικία το όνειρο» αλλά, αλίμονο, δεν υπήρχαν φτωχοί και αποκλεισμένοι στην Ελλάδα της δεκαετίας του ’60, όπως δεν υπάρχουν και σήμερα.

Τετάρτη

ΜΑΣΚΑΡΑ ΤΣΙΠΡΑ, ΜΑΣΚΑΡΑ…

«Μασκαράδες», καρναβαλιστές (μεταμφιεσμένοι με αποκριάτικες στολές) επιτέθηκαν με βόμβες μολότοφ στα γραφεία του Συριζα, δηλαδή των πραγματικών μασκαράδων.

Σύμφωνα με τις αστυνομικές αρχές, περίπου 30 άτομα που φορούσαν αποκριάτικα ρούχα, εμφανίστηκαν από την οδό Πειραιώς και πέταξαν τέσσερις βόμβες μολότοφ εναντίον της αστυνομικής δύναμης, που φρουρούσε τα γραφεία του κυβερνώντος κόμματος με αποτέλεσμα τον ελαφρύ τραυματισμό αστυνομικού, ενώ επίσης προκλήθηκαν ζημιές σε δυο αυτοκίνητα και στην τζαμαρία των γραφείων.

Οι αστυνομικές αρχές προχώρησαν άμεσα στην προσαγωγή τουλάχιστον 21 ατόμων, προφανώς καρναβαλιστών, χωρίς να διευκρινίσουν ποιές ακριβώς στολές κίνησαν περισσότερο τις υποψίες των σαϊνιών, που ξαμολύθηκαν στο κατόπιν αυτών των «επικίνδυνων» για την δημοκρατία «στοιχείων»…

Θαυμάστε τώρα την ανακοίνωση του Συριζα:

«Η σημερινή δολοφονική επίθεση στα γραφεία του ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα πλήγμα κατά της Δημοκρατίας. Οι τραμπούκοι που δεν δίστασαν καν να θέσουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές, δεν έχουν καμία σχέση ούτε με το λαϊκό κίνημα ούτε με οποιαδήποτε ιδεολογία. Πρόκειται για ανθρώπους του υποκόσμου, απόλυτα περιθωριοποιημένους.

Δεν πρόκειται να φοβηθούμε, δεν πρόκειται να υποχωρήσουμε. Θα συνεχίσουμε αταλάντευτοι τον αγώνα μας απέναντι στη διαπλοκή, τα κάθε είδους συμφέροντα, για την υπεράσπιση των πιο αδύναμων».

Τρικυμία εν κρανίω χαρακτηρίζεται η πλήρης διανοητική σύγχυση, η παραζάλη, ο φουρτουνιασμένος νους, που βολοδέρνει εξ αιτίας μιας έκτακτης ή και παρατεταμένης κατάστασης.
Η τρικυμία εν κρανίω ορισμένες φορές οδηγεί στην αυτογελοιοποίηση.

Εν προκειμένω η συγκεκριμένη ανακοίνωση, δικαιολογημένα, μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένα κλασσικό παράδειγμα αυτογελοιοποίησης.

Φυσικά κάθε κομμουνιστικό κόμμα έχει το δικαίωμα, εκτός των άλλων, στην αυτογελοιοποίηση και εμείς θα είμαστε οι τελευταίοι, που θα δυσανεσχετήσουμε σ’ αυτές τις περιπτώσεις.
Αντίθετα δεν κρύβουμε ότι απολαμβάνουμε κάθε τέτοια στιγμή.

Πραγματικά, ο συντάκτης ή οι συντάκτες της συγκεκριμένης ανακοίνωσης δείχνουν να τα έχουν χαμένα, γεγονός που έχει την εξήγησή του από τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνεται κάποιος, όταν βρίσκεται υπό καθεστώς πανικού.

Ας δούμε εν τάχει τι αναφέρει η ανακοίνωση.

Δευτέρα

Τα τυπικά χαρακτηριστικά του πρωτο-φασισμού. Toυ Ουμπέρτο Έκο

Παρά την ασάφεια αυτή, νομίζω πως μπορούμε να σκιαγραφήσουμε έναν κατάλογο χαρακτηριστικών τα οποία είναι αντιπροσωπευτικά αυτού που ονομάζω «πρωτοφασισμό», ή «αρχέγονο φασισμό». Αυτά τα χαρακτηριστικά δεν μπορούν να οργανωθούν σε ένα ενιαίο σύστημα· πολλά απ' αυτά αλληλοαναιρούνται, και είναι επίσης αντιπροσωπευτικά και άλλων μορφών δεσποτισμού ή φανατισμού. Η παρουσία ενός και μόνο απ' αυτά, όμως, αρκεί για να επιτρέψει στο φασισμό να συμπτυχθεί γύρω του.

1. Το πρώτο χαρακτηριστικό του πρωτοφασισμού είναι η λατρεία της παράδοσης.
Η παραδοσιαρχία, βέβαια, είναι πολύ παλαιότερη από τον φασισμό. Δεν χαρακτήριζε μόνο την αντιεπαναστατική σκέψη των Καθολικών μετά τη Γαλλική Επανάσταση, αλλά γεννήθηκε στους ελληνιστικούς χρόνους, ως αντίδραση στον κλασικό ελληνικό ορθολογισμό. Στη λεκάνη της Μεσογείου, λαοί διαφόρων θρησκειών (που οι περισσότερες απ' αυτές είχαν γίνει δεκτές στο ρωμαϊκό πάνθεο) άρχισαν να ονειρεύονται κάποια αποκάλυψη που είχε συμβεί στην αυγή της ανθρώπινης ιστορίας. Αυτή η αποκάλυψη, σύμφωνα με τη μυστηριακή αίγλη που καλλιεργούσε η παραδοσιαρχία, είχε παραμείνει για πολύ καιρό κρυμμένη κάτω από το πέπλο γλωσσών που ήταν πια ξεχασμένες στα αιγυπτιακά ιερογλυφικά, στους κέλτικους ρούνους, στους παπύρους των σχεδόν άγνωστων θρησκειών της Ασίας.

Αυτή η νέα κουλτούρα έπρεπε να είναι συγκρητιστική
. Ο συγκρητισμός δεν είναι απλά, όπως λένε τα λεξικά, «ο συνδυασμός διαφόρων μορφών πίστης και λατρευτικής πρακτικής»· ένας τέτοιος συνδυασμός πρέπει να ανέχεται τις αντιφάσεις. Καθένα από τα αρχικά μηνύματα περιέχει ψήγματα σοφίας, και όποτε έμοιαζαν να λένε διαφορετικά ή ασύμβατα πράγματα αυτό συνέβαινε μόνο και μόνο γιατί όλα παραπέμπουν, με αλληγορικό τρόπο, στην ίδια αρχέγονη αλήθεια.
Συνεπώς, δεν μπορεί να υπάρξει καμία πρόοδος στη γνώση. Η αλήθεια έχει ήδη καταγραφεί μια για πάντα, κι εμείς το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να συνεχίζουμε να ερμηνεύουμε το δυσνόητο μήνυμά της.

Αν κοιτάξει κανείς τις βιβλιοθήκες διαφόρων φασιστικών καθεστώτων, θα βρει όλους τους μείζονες διανοητές της παραδοσιαρχίας. Η ναζιστική εσωτερική γνώση τρεφόταν με παραδοσιαρχικά, συγκρητιστικά και μυστικιστικά στοιχεία. Η πηγή που επηρέασε περισσότερο τις θεωρίες της νέας ιταλικής δεξιάς, ο Ιούλιος Έβολα, συνδύαζε το Άγιο Δισκοπότηρο με τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών
, και την αλχημεία με την Αγία Ρωμαϊκή και Γερμανική Αυτοκρατορία. Και μόνο το γεγονός ότι η ιταλική δεξιά, για να δείξει πόσο ανοιχτό μυαλό διαθέτει, διεύρυνε αυτό τον κατάλογο ώστε να συμπεριλάβει και έργα του Ντε Μαιτρ, του Γκενόν και του Γκράμσι, αποτελεί ολοφάνερη απόδειξη συγκρητισμού.
Αν κοιτάξετε τα ράφια που, στα αμερικάνικα βιβλιοπωλεία, φέρουν την επιγραφή «Νέα Εποχή», θα βρείτε εκεί μέχρι και Άγιο Αυγουστίνο, ο οποίος, απ' ό,τι γνωρίζω, δεν ήταν φασίστας. Αλλά το να συνδυάζεις τον Άγιο Αυγουστίνο με το Στόουνχεντζ αυτό είναι σύμπτωμα πρωτοφασισμού.

Παρασκευή

Τι είναι τα «Κοινά» αγαθά (Commons);





Πηγή: Τοπικοποίηση


Πως μπορούμε να  εξηγήσουμε την έννοια των «Κοινών» (Commons) αγαθών και να τη διακρίνουμε από την έννοια  των ιδιωτικών και δημόσιων-κρατικών αγαθών. Να αντιληφθούμε ότι τα «Κοινά» δεν είναι απλά εκεί από μόνα τους, αλλά πρέπει να δημιουργηθούν στην ουσία σαν τέτοια, από τις κοινότητες των ανθρώπων και οι οποίες θα πρέπει ταυτόχρονα να τα υπερασπισθούν. Να καταλάβουμε ιδιαίτερα ότι το «Κοινό» αγαθό της γνώσης είναι μια σύγχρονη μορφή των «Κοινών».
Βάλτε στον εαυτό σας τα ερωτήματα:
  •  Τι έχει να κάνει με τα Κοινά αγαθά, μια αγελάδα, ένας μύκητας ή η γνώση;
  • Πώς διαφέρουν, σύμφωνα με την θεωρία της κλασικής οικονομικής επιστήμης,  τα κοινά αγαθά από τα ιδιωτικά ή δημόσια αγαθά;
  • Για ποιο σκοπό οι άνθρωποι χρειάζονται τα κοινά αγαθά; Ποια τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα που έχουν;
  • Τι μπορεί να είναι ο ανοιχτός κώδικας; Ποια παραδείγματα και τομείς εφαρμογών ελεύθερου λογισμικού υπάρχουν;
  • Η ιδέα της συλλογικής κοινής γνώσης συμπίπτει με την έννοια των πνευματικών δικαιωμάτων και σε ποιο βαθμό έρχονται σε αντίθεση.
Για την επεξεργασία των πιο πάνω σημείων μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε παραδείγματα σαν τα παρακάτω:

Κάποιος αγοράζει ένα καρβέλι ψωμί και το τρώει. Κάποιος συλλέγει μανιτάρια από το δάσος και τα τρώει. Με την πρώτη ματιά, φαίνονται σαν δύο παρόμοιες πράξεις. Διαφέρουν όμως σε ένα σημαντικό σημείο.

Το ψωμί είναι ένα τυπικό παράδειγμα του πως κάτι χρησιμοποιείται ως ιδιωτικό αγαθό. Οι οικονομολόγοι λένε ότι τα ιδιωτικά αγαθά χαρακτηρίζονται από δύο πράγματα: α) κάποιος μπορεί να αποκλειστεί με απλά μέσα από τη χρήση τους (π.χ. με την υψηλή τιμή του ψωμιού, ή το «κλείδωμα στην ψωμιέρα» ή κάτι παρόμοιο) και β) οι χρήστες ανταγωνίζονται για το σπάνιο πόρο ( τρώγοντάς το εξαφανίζεται το ψωμί, υπάρχει για το άτομο λιγότερο ψωμί, αν αυτό μοιρασθεί).

Είναι διαφορετικά με τα πράγματα που οι οικονομολόγοι αποκαλούν δημόσια αγαθά(παράδειγμα: το φως του ήλιου). Με την πρώτη ματιά εδώ φαίνεται ωσάν η χρήση από τον καταναλωτή 1 να μην επηρεάζει τη χρήση από τον καταναλωτή 2. Το φως του ήλιου δεν γίνεται λιγότερο όταν το μοιραζόμαστε. Ή μήπως δεν είναι έτσι; Να ήμαστε προσεκτικοί! Αν κατασκευάζουμε τα σπίτια μας μέχρι επάνω στον ουρανό, δεν θα πέφτουν οι ηλιαχτίδες κάτω στο έδαφος. Οι άνθρωποι που κατοικούν στα χαμηλότερα πατώματα και σε στενές πίσω αυλές, ξέρουν ότι είναι δυνατό να υπάρχει κατεξοχήν ανταγωνισμός για το φως του ήλιου.


Στο παράδειγμα των άγριων μανιταριών αυτά τα χαρακτηριστικά αναμειγνύονται, σύμφωνα με την οικονομική θεωρία: οι συλλέκτες δεν μπορεί εύκολα να εμποδίζονται από τη συλλογή (≈ κανένας αποκλεισμός / δημόσιο αγαθό), αλλά ο αριθμός των μανιταριών είναι περιορισμένος, έτσι οι συλλέκτες ανταγωνίζονται για τη χρήση (≈ ιδιωτικό αγαθό).

Δημοψηφίσματα και η αποτυχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε συντομία


“Αν η Ε.Ε. έθετε υποψηφιότητα για να ενταχθεί στην Ε.Ε., δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή. Ο δημοκρατικός της χαρακτήρας είναι απλά ανεπαρκής. Η σημερινή θεσμική δομή της Ε.Ε. θα πρέπει να αναθεωρηθεί διεξοδικά.»

Γκύντερ Φερχόϊγκεν – πρώην Επίτροπος υπεύθυνος για την ευρωπαϊκή διεύρυνση.

«Οι πιο σημαντικές αποφάσεις δεν πρέπει να αφεθούν στις δυνάμεις των Βρυξελών οι οποίες κάνουν συστηματικά τα στραβά μάτια στις μεγάλες ομάδες οικονομικών συμφερόντων και αποσυνδέουν πλήρως τις αποφάσεις αυτές από τα συμφέροντα των εκατοντάδων εκατομμυρίων απλών πολιτών. Μεγαλύτερη διαφάνεια και μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών, είναι οι απαραίτητες προϋποθέσεις για μια res publica της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία οι άνθρωποι θα αναγνωρίζουν τον εαυτό τους ως ευρωπαίο πολίτη και πραγματικό κυβερνήτη της Ένωσης.»

Sepp Kusstatscher – ιταλός πολιτικός μέλος της ομάδας των πρασίνων.

Τα παραπάνω ειπώθηκαν λίγο πριν και λίγο μετά το 2007. Το 2007 όμως φάνηκε κάτι να αλλάζει καθώς υπογράφηκε η Συνθήκη της Λισαβώνας (γνωστή και ως Μεταρρυθμιστική). Στα πλαίσια αυτής της Συνθήκης γεννήθηκε και η «Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών», όπου και δόθηκε για πρώτη φορά το δικαίωμα στους «Πολίτες της Ευρώπης» -με κατώτερο όριο ένα εκατομμύριο αυτών- να προτείνουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μια πρόταση νόμου, δηλαδή μια νομοθετική πρωτοβουλία. Έτσι, φάνηκε ότι άνοιξε, έστω και δειλά, μια θεσμική πόρτα για την άμεση συμμετοχή των πολιτών στις πολιτικές της Ευρώπης.

Από τότε έχουν περάσει δέκα ολόκληρα χρόνια (και έχει μεσολαβήσει μια τεράστια κοινωνική και οικονομική κρίση) και με εξαίρεση αυτή τη δυνατότητα νομοθετικής πρωτοβουλίας (η οποία παραμένει συμβουλευτικού χαρακτήρα) δεν θεσμοθετήθηκε κανένα εργαλείο συμμετοχής των πολιτών. Ούτε το Ευρωπαϊκό Δημοψήφισμα (και δεν αναμένεται να θεσμοθετηθεί), ούτε το δικαίωμα στο Επικυρωτικό δημοψήφισμα, προκειμένου να περιοριστούν ή να αποφευχθούν σημαντικές πολιτικές αποφάσεις που δεν ωφελούν τους λαούς της Ευρώπης, ούτε φυσικά η «Συνταγματική» πρωτοβουλία που αφορά τις επιμέρους Ευρωπαϊκές Συνθήκες, ώστε να τονωθεί περαιτέρω η ευρωπαϊκή ενοποίηση.

Πέμπτη

Βασίλης Φίλιας: Ελληνική οικονομία – Αντικατοπτρισμοί και πραγματικότητα

(Απόσπασμα από τη δέκατη τρίτη έκδοση του βιβλίου «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ» του Βασίλη Φίλια, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή – Αθήνα 1994. Το βιβλίο περιέχει εργασίες (όπως ο ίδιος ο Βασίλης Ι. Φίλιας τις ονομάζει) που γράφτηκαν μεταξύ του 1977 και 1982. Σήμερα αυτές παραμένουν αξιοπρόσεκτα επίκαιρες και αποτελούν δείγματα διορατικότητας και βαθύτατου προβληματισμού).
Παραδόσεις, έθιμα, τοπικές συνήθειες εξαφανίζονται – θύματα ενός χυδαίου μοντερνισμού, όταν σ ‘ολόκληρη τη Δυτική και Ανατολική Ευρώπη περισώζονται και διατηρούνται, όχι μόνο με πρωτο­βουλία του κράτους, αλλά χάρη στην φροντίδα των ντόπιων πληθυσμών. Προχωρούμε ακάθεκτοι στην υπερανάπτυξη των υδροκέ­φαλων αστικών κέντρων μας και φθίνει ολόκληρη η υπόλοιπη ζωή μας, σαπίζουν οι οικονομικοί πνεύμονες της χώρας και περιμένουμε το ξένο κεφάλαιο από την ΕΟΚ να μας αναζωο­γονήσει οικονομικά. Με ποιο τίμημα; Θα το δούμε σύντομα.
Το μεγάλο δράμα της ελληνικής πολιτικής, που σημαίνει πρακτικά του τρόπου άσκησης της εξουσίας, είναι ότι η βρα­χυχρόνια αντιμετώπιση – σπαστική, αμελέτητη και ευκαιριακή ­των προβλημάτων δεν αφήνει περιθώρια για τον όποιο μα­κροχρόνιο σχεδιασμό και προγραμματισμό. H χώρα αυτή, που η φύση προίκισε πλουσιοπάροχα, όχι μόνο με ασύλληπτες φυ­σικές καλλονές, όπως οι ανόητοι πιστεύουν, αλλά και με άφθονες πλουτοπαραγωγικές πηγές στο υπέδαφος, στη θάλασ­σα, στα βουνά και στους κάμπους της, κατάφερε στα εκατόν πενήντα χρόνια της ανεξαρτησίας της απλά να επιβιώνει, δεν δημιούργησε ποτέ σταθερές βάσεις οικονομικής ακμής και ικμάδας, στηριγμένες στην ανάπτυξη του ίδιου του ελλα­δικού χώρου. Δεκανίκια χρυσοποίκιλτα το ναυτιλιακό, το μεταναστευτικό και το τουριστικό συνάλλαγμα μας βοηθάνε συ­νεχώς να περπατάμε και συγκαλύπτουν την προχωρημένη Πάρκινσον της ελληνικής οικονομίας.


Συγκαλύπτουν την προχωρημένη Πάρκινσον και ταυτό­χρονα συντηρούν τον μύθο του «Ψωροκωστισμού», όπλο ιδεολογικό φοβερό στα χέρια της αντι-ανανέωσης, της οπι­σθοδρόμησης, της αντίδρασης. Ο ολέθριος «εξωτερικός προ­σανατολισμός» της ελληνικής πολιτικής – όπως έλεγε ο Ιωάν­νης Σοφιανόπουλος – που κρέμαγε πάντοτε την ελπίδα, την αναμονή και την προσδοκία σε «προστάτες», «φίλους», «πατρόνες», «συμμάχους» και μας κράτησε για ενάμιση αιώνα σε σχέσεις υποτέλειας και εξάρτησης, ο ίδιος αυτός προσανατολισμός κατηύθυνε και τα πεπρωμένα της ελληνικής οι­κονομίας. Όσο κρατούσαν και κρατάνε τα τρία εκτοπλασμα­τικά ξυλοπόδαρα και οι στρατιές των ναυτικών, των μετανα­στών και των τουριστών μας λύνουν το πρόβλημα τι χρειά­ζονται δομικής φύσης παρεμβάσεις για να εξασφαλισθεί μια υγιής οικονομική ανάπτυξη στο εσωτερικό της οικονομίας;


Το δόγμα του «θα τα βρούμε, όταν θα φτάσει ο κόμπος στο χτένι» κι «έχει ο Θεός» οδήγησε σ’ αυτό το παρφουμαρισμένο και φριχτά φτιασιδωμένο είδωλο γηραιάς κυρίας, που είναι σήμερα η ελληνική οικονομία. Γηραιό είδωλο, πού μας διαφημίζεται ως ακμαίο, σφριγηλό και χυμώδες τη στιγμή, που νοσούν βαθύτατα όλα τα μέλη και όλα τα όργανα, και οι τρεις βασικοί τομείς της οικονομικής μας ζωής.

Σαστισμένη Ευρώπη

Σαστισμένη Ευρώπη - Media
 
Την περασμένη εβδομάδα, πρώτη φορά ακούστηκαν δημόσια οι «σκέψεις» της Γερμανίδας καγκελαρίου για μια Ευρώπη «πολλών ταχυτήτων». Μέχρι τώρα – ειδικά οι εγχώριοι ευρωλάγνοι – απαγόρευαν τη διατύπωση τέτοιων «βλάσφημων» σκέψεων από όλους όσοι «έβλεπαν» να εξελίσσεται εδώ και καιρό η διαδικασία αποδόμησης της Ε.Ε. Για τους αναγνώστες του «Ποντικιού» αυτή η βάσιμη – όπως εμφανίζεται σήμερα – πιθανότητα αποδιάρθρωσης της Ε.Ε. είναι γνωστή. Γράφουμε γι’ αυτό εδώ και έξι χρόνια...
 
Οι πρώτοι που «είδαν» την αδυναμία της Ε.Ε., διαπίστωσαν τα όρια της γερμανικής ηγεμονίας και εργάστηκαν συστηματικά για να χαλιναγωγήσουν τις γεωπολιτικές φιλοδοξίες του Βερολίνου ήταν οι Αμερικανοί. Το – διασυνδεδεμένο με την αμερικανική διοίκηση – ινστιτούτο στρατηγικής πρόβλεψης Stratfor είχε εδώ και μια πενταετία διατυπώσει την πρόβλεψη για διάλυση της Ε.Ε. μέσα σε μια δεκαετία. Έγραψαν λοιπόν οι του Stratfor:

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδέχεται να επιβιώσει με κάποιον τρόπο, αλλά σε οικονομικό, πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο θα κυριαρχούν, πρωτίστως, οι διμερείς ή οι περιορισμένης έκτασης πολυμερείς σχέσεις, οι οποίες δεν θα καλύπτουν ευρύ φάσμα, ενώ δεν θα είναι δεσμευτικές. (...) Ορισμένες χώρες είναι πιθανό να διατηρήσουν μια κάποια ιδιότητα μέλους σε μια ριζικά αλλαγμένη Ε.Ε., όμως δεν θα είναι αυτό που θα σφραγίζει την ταυτότητα της Ευρώπης».
 
Τα είχαν προβλέψει...
Σύμφωνα με την ανάλυση (και προφανώς την επιθυμία) του αμερικανικού Stratfor, η Ε.Ε. θα καταλήξει στη διάσπαση και τον κατακερματισμό και μέχρι το 2025 δεν θα έχουμε μία, αλλά τέσσερις ενώσεις στην Ευρώπη, με μια χαλαρή μεταξύ τους διασύνδεση. Δηλαδή θα πρόκειται, πάντα σύμφωνα με τους συντάκτες του Stratfor, για οικονομικές και πολιτικές ζώνες οι οποίες θα διατηρούν μεν δεσμούς μεταξύ τους, ωστόσο αυτοί θα είναι πολύ πιο χαλαροί από ό,τι σήμερα στο πλαίσιο της Ε.Ε. και της ζώνης του ευρώ.
 
Σε αυτήν τη μελλοντική Ευρώπη, σύμφωνα με τις προβλέψεις (και τις επιθυμίες) των Αμερικανών, θα υπονομευθεί η πολιτική ηγεμονία της Γερμανίας με την πριμοδότηση από την Ουάσιγκτον της ισχύος της Πολωνίας στα ανατολικά, της Βρετανίας στα δυτικά, της Γαλλίας και της Ιταλίας στον Νότο.
 
Αυτές τις προβλέψεις, οι οποίες αντανακλούν και τους στόχους της αμερικανικής υπερδύναμης, έχουν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο προβάλει μεγάλα περιοδικά και εφημερίδες, ιδιαίτερα το καλοκαίρι του 2015, όταν κορυφώθηκε η ελληνική κρίση:
Τότε το αμερικανικό πολιτικό περιοδικό «Foreign Policy», που συνήθως απηχεί απόψεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, δημοσίευσε άρθρο με τίτλο «It’s time to kick Germany out of the eurozone» («Ήρθε η ώρα να διωχθεί η Γερμανία από την ευρωζώνη»). Το άρθρο ξεκινάει ως εξής:
«Να γιατί η άγκυρα που τραβάει στον βυθό την ευρωπαϊκή οικονομία δεν είναι η Αθήνα – είναι το Βερολίνο. Τον περασμένο χρόνο η Γερμανία εκτόξευσε ένα εμπορικό πλεόνασμα 217 δισ. ευρώ, που την καθιστά δεύτερη στον κόσμο μετά την Κίνα, η οποία κυριαρχεί στο παγκόσμιο εμπόριο. Για κάποιους καθιστά τη Γερμανία φωτεινό σημάδι στην κατά τα άλλα αναιμική οικονομία της ευρωζώνης ή “οδηγό ανάπτυξης”, όπως το έχει θέσει ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.
 
Κατά βάθος το γερμανικό εμπορικό πλεόνασμα βρίσκεται ακριβώς στην καρδιά των ευρωπαϊκών προβλημάτων: μακράν των αυξητικών τάσεων των παγκόσμιων οικονομιών, τραβά τους Ευρωπαίους στην κατηφόρα. Ο καλύτερος τρόπος διαφυγής από την ξεροκέφαλη αυτήν κατάσταση είναι για τη Γερμανία να εγκαταλείψει την ευρωζώνη».
Όμως, όπως σημειώνει το «Foreign Policy», «τα πλεονάσματα της Γερμανίας και τα αυξανόμενα χρέη της ευρωπαϊκής περιφέρειας είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η Γερμανία κέρδισε (περισσότερα) από το ενιαίο νόμισμα παρά από τις επενδύσεις στο εσωτερικό της χώρας για να δανείζει τους Ευρωπαίους εμπορικούς εταίρους της ώστε να αγοράζουν γερμανικά προϊόντα».

Τετάρτη

Παιδιά-σκλάβοι στην Ελβετία

Χιλιάδες άνθρωποι στην Ελβετία, οι οποίοι εξαναγκάστηκαν σε παιδική εργασία, απαιτούν αποζημίωση για την κλεμμένη παιδική τους ηλικία. Από τη δεκαετία του 1850, εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά απομακρύνθηκαν από τους γονείς τους και στάλθηκαν σε αγροκτήματα για να εργαστούν, μια πρακτική που συνεχίστηκε και κατά τον 20ο αιώνα.


%cf%80%ce%b1%ce%b9%ce%b4%ce%b9%ce%ac-%cf%83%ce%ba%ce%bb%e1%bc%80%ce%b2%ce%bf%ce%b9Ο David Gogniat άκουσε ένα δυνατό χτύπημα στην πόρτα. Ήταν δύο αστυνομικοί. «Τους άκουσα να φωνάζουν και συνειδητοποίησα ότι κάτι πήγαινε στραβά. Κοίταξα έξω και είδα ότι η μητέρα μου τους είχε σπρώξει από τις σκάλες,» λέει. «Στη συνέχεια, μπήκε μέσα και έκλεισε την πόρτα. Την επόμενη μέρα, ήρθαν τρεις αστυνομικοί. Ένας ακινητοποίησε την μητέρα μου και οι άλλοι με πήραν μαζί τους». Στην ηλικία των οκτώ, είχε ουσιαστικά απαχθεί και μεταφερθεί σε ένα αγρόκτημα. Ως και σήμερα δεν έχει καμία ιδέα γιατί. Τα πρώτα χρόνια της ζωής του, ο ίδιος, ο αδερφός του και οι αδελφές του ζούσαν μόνοι τους με τη μητέρα τους. Ήταν φτωχοί, αλλά τα παιδικά του χρόνια ήταν ευτυχισμένα ώσπου μια μέρα, το 1946, όταν γύρισε στο σπίτι από το σχολείο, είδε πως τα αδέλφια του είχαν εξαφανιστεί. Ένα χρόνο αργότερα, ήταν η σειρά του. Οδηγήθηκε σε μια παλιά αγροικία και έγινε εργάτης. Ξυπνούσε πριν τις 06:00 και εργαζόταν πριν και μετά το σχολείο. Η ημέρα του τελείωνε μετά τις 22:00. Αυτός ο επιβλητικός άνδρας, στα 70 του, μοιάζει ευάλωτος, καθώς θυμάται τη συχνή βία από τον θετό του πατέρα. «Θα τον περιέγραφα σχεδόν ως τύραννο …τον φοβόμουν. Ήταν αρκετά οξύθυμος και με χτυπούσε με την παραμικρή αφορμή,» λέει ο Gogniat. Σε μια περίπτωση, όταν ήταν μεγαλύτερος, θυμάται ότι αντέδρασε βίαια ο ίδιος, άρπαξε τον πατριό του, τον έσπρωξε στον τοίχο και ήταν έτοιμος να τον χτυπήσει. Εκείνος όμως τον απείλησε: «Αν με χτυπήσεις, εγώ θα πω να σε στείλουν σε ίδρυμα». Έτσι ο David υπαναχώρησε. Τα αδέλφια του ζούσαν με οικογένειες σε κοντινό χωριό. Τα έβλεπε σπάνια. Τους έλειπε, πολύ, η μητέρα τους. Αλληλογραφούσαν και υπήρξαν περιστασιακές επισκέψεις. Μια μέρα η μητέρα του έκανε μια τολμηρή προσπάθεια να πάρει τα παιδιά της πίσω. Ήρθε με ένα ζευγάρι Ιταλών σε ένα Fiat Topolino και είπε ότι θα έπαιρνε τα αδέλφια του για μια βόλτα. Ο David δεν ήταν εκεί, αλλά ήταν το θέμα συζήτησης στο χωριό όταν επέστρεψε εκείνο το βράδυ. Η αστυνομία έφερε πίσω τα παιδιά τρεις ημέρες αργότερα. «Το γεγονός ότι η μητέρα μου κανόνισε να «απαγάγει» τα παιδιά της και να τα φέρει πίσω στο σπίτι στη Βέρνη μαζί της δείχνει ακριβώς πόσο πολύ είχε αγωνιστεί ενάντια στις αρχές,» λέει ο Gogniat. Με τον θάνατο της μητέρας του, έκανε μια συγκλονιστική ανακάλυψη. Βρήκε έγγραφα που αποδείκνυαν ότι πλήρωνε χρήματα στις ανάδοχες οικογένειες για τη συντήρηση των τεσσάρων παιδιών της, που είχαν απομακρυνθεί βιαίως από εκείνη και εργάζονταν ως μισθωμένοι εργάτες.

Ο Gogniat, ο αδελφός του και οι δύο αδελφές του ήταν «παιδιά με σύμβαση» ή verdingkinder όπως είναι γνωστά στην Ελβετία. Η πρακτική της χρησιμοποίησης παιδιών ως φθηνό εργατικό δυναμικό στα αγροκτήματα και τα σπίτια άρχισε την δεκαετία του 1850 και συνεχίστηκε μέχρι το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα. Η ιστορικός Loretta Seglias λέει πως τα παιδιά τα έπαιρναν για «οικονομικούς λόγους τις περισσότερες φορές …μέχρι τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο η Ελβετία δεν ήταν μια πλούσια χώρα, και πολλοί από τους κατοίκους ήταν φτωχοί». Η γεωργία δεν ήταν μηχανοποιημένη και έτσι τα αγροκτήματα χρειάζονταν την παιδική εργασία. Εάν ένα παιδί έμενε ορφανό, αν ο γονέας ήταν άγαμος, υπήρχε ο φόβος της παραμέλησης ή αν είχε την ατυχία να έχει γεννηθεί φτωχό, οι τοπικές αρχές θα παρέμβαιναν.